Waste Insight
The hybrid ERP solution powered by AFAS software PieterBas Automatisering

Open standaarden op ‘pas toe of leg uit’-lijst: verplicht voor overheden

24 september 2015
Regelgeving & Standaards, Geen onderdeel van een categorie,
0 Reacties

Het  verbeteren van interoperabiliteit (de digitale communicatie) en het borgen van keuzevrijheid. Dat zijn twee belangrijke redenen waarom het Forum Standaardisatie een lijst van open standaarden heeft opgesteld. Overheden, waaronder gemeenten, zijn verplicht ICT-producten en -diensten aan te kopen op basis van deze open standaarden die op deze zogeheten ‘pas toe of leg uit’-lijst staan. Voorbeelden van open standaarden in de afvalindustrie zijn StUF en STOSAG.

Pas toe of leg uit!

Aanschaf omvat behalve aankoop en inhuur van bijvoorbeeld hard- en software ook de ontwikkeling van ICT-producten en -diensten (‘pas toe’). Als bijvoorbeeld voor de afvalmanagementsoftware actuele aansluitingen nodig zijn voor de gemeentelijke inzamelplanning, dan móet de koppeling zijn gebaseerd op de open standaard StUF. Overheden moeten transparant informeren over het gebruik van de open standaarden en dat onderbouwd en gemotiveerd vastleggen. Zo moet in het jaarverslag worden vermeld of een open standaard van de ‘pas toe of leg uit’-lijst is toegepast, of er van de ‘pas toe’-regel is afgeweken en of dat is vastgelegd in de administratie. Het diagram geeft schematisch weer hoe ‘pas toe of leg uit’ werkt. Het functioneel toepassingsgebied en organisatorisch werkingsgebied zijn per standaard beschreven. De details over de werking zijn opgenomen in de officiële besluiten en afspraken waarin ‘pas toe of leg uit’ is vastgelegd.

Open standaard STOSAG PieterBas Automatisering Waste Insight AFAS Software

>> Klik voor een vergroting op de afbeelding.

Alleen bij uitzondering afwijken

Alleen bij zwaarwegende redenen mogen overheden daar van af wijken (‘leg uit’). Overheden mogen alleen van de open standaards afwijken als er ‘redenen van bijzonder gewicht zijn’. Dat kan het geval zijn als er onvoldoende aanbod is. Andere voorbeelden zijn als er onvoldoende veiligheid is of onvoldoende zekerheid bij het functioneren. ‘De reden om niet te kiezen voor een open standaard moet wel substantie hebben. ‘Het is niet de bedoeling dat er toch voor gesloten standaarden wordt gekozen omdat het minder tijd kost of goedkoper is. En ook het niet zelf beschikken over capaciteit is geen goede reden als die capaciteit eenvoudig valt in te huren’, aldus PIANOO,het Expertise Centrum Aanbesteden. Voor bijvoorbeeld de STOSAG zijn die ‘redenen van bijzonder gewicht’ niet direct een argument. Deze open standaard is ontwikkeld op initiatief van de branche door de leveranciers van in Nederland beschikbare identificatie-systemen, ondergrondse containers en ICT-leveranciers. Door die samenwerking zal er niets zo snel sprake zijn van bijvoorbeeld onvoldoende aanbod, onzekerheid over functioneren of gebrek aan capaciteit.

Voldoen aan eisen

De eisen waar aan een goede uitleg over afwijkingen aan  moet voldoen, staat op de website van het Forum Standaardisatie. Deze instantie controleert ook of open standaarden op de juiste manier worden toegepast. De resultaten worden gepubliceerd in de Monitor Open Standaarden beleid. Het ‘pas toe of leg uit’-principe vereist ook dat bij afwijking transparant verantwoording wordt afgelegd op de eigen website, bij voorkeur op www.naamoverheidsorganisatie.nl/toegankelijkheid. Op die manier kunnen individuele overheidsorganisaties door burgers, bedrijven en medeoverheden aangesproken worden op de concrete uitwerking van hun toegankelijkheidsbeleid.  Met de invulassistent van BZK kan een verklaring worden opgesteld die voldoet aan de door BZK gestelde eisen aan de verantwoording.

Meer weten? Kijk hiervoor op het dossier over open standaarden op het PieterBas-blog.

Reageer op dit artikel