Waste Insight
The hybrid ERP solution powered by AFAS software PieterBas Automatisering

Persoonsgegevens verwerken met een afvalpas: wat is de grondslag?

16 januari 2017
Regelgeving & Standaards,
0 Reacties
Gastblogger Monique Hennekens privacy milieupas afvalpas Waste Insight AFAS Software PieterBas Automatisering

Via een afvalpas worden persoonsgegevens verwerkt. Denk aan adresgegevens en de daaraan gekoppelde stortgegevens. Deze gegevens zijn te herleiden naar een persoon. Bij de verwerking van deze gegevens via de afvalpas is om die reden de privacyregelgeving van toepassing: zonder wettelijke grondslag is het verboden om persoonsgegevens te verwerken. In deze blogpost zal ik uitleggen welke grondslagen de Wet bescherming persoonsgegevens biedt om persoonsgegevens te mogen verwerken met een afvalpas.


Monique Hennekens

Monique Hennekens Hekkelman Advocaten gastblogger Waste Insight AFAS PieterBas Automatisering

Auteur Monique Hennekens is advocaat bij Hekkelman Advocaten. In een serie posts voor het Waste Insight-blog over privacy belicht ze voor de afvalindustrie de belangrijkste onderwerpen. Monique heeft ruime ervaring met het bijstaan van diverse organisaties in privacy en IT projecten. Op privacygebied adviseert zij over vraagstukken die betrekking hebben op zowel Nederlandse als Europese privacyregelgeving en geeft zij regelmatig cursussen en (in house) trainingen. Op IT-gebied  begeleidt zij zowel leveranciers als afnemers bij diverse IT-projecten en bij het beoordelen of opstellen van contracten, zoals ERP (raam)overeenkomsten, hostingovereenkomsten, softwarelicenties en SLA’s.


Recht op privacy

Het recht op privacy is een grondrecht dat onder meer is opgenomen in het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens. Daaronder valt ook het recht op bescherming van persoonsgegevens. Daarom mogen persoonsgegevens alleen worden verwerkt als voor deze verwerking een gerechtvaardigde grondslag bestaat die in de wet staat. In de Wet bescherming persoonsgegevens staan zes grondslagen genoemd. Om via een afvalpas adresgegevens en andere daaraan gekoppelde gegevens te mogen verwerken zal in ieder geval één van deze grondslagen nodig zijn.

Grondslagen voor verwerking persoonsgegevens

De wet biedt organisaties de volgende grondslagen om persoonsgegevens te verwerken:

  • Toestemming
  • De uitvoering van een overeenkomst
  • De naleving van wettelijke verplichtingen
  • Vitale belangen (leven of dood)
  • De vervulling van een publiekrechtelijke taak
  • Het gerechtvaardigd belang

Toestemming is de bekendste grondslag om persoonsgegevens te mogen verwerken. De wet vereist dat de toestemming ondubbelzinnig is. Degene die toestemming verleent moet weten welke gegevens van hem worden verwerkt, voor welk doel en op welke wijze. Bovendien mag hij toestemming weigeren of op ieder willekeurig moment intrekken. De betreffende persoonsgegevens mogen dan niet (meer) worden verwerkt. Voor een afvalpas die de gemeente wil inzetten voor de afvalinzameling van alle aansluitingen is dit daarom geen geschikte grondslag. Voor de afvalverwerking zijn de laatste twee grondslagen relevant.

Wie bepaalt de grondslag? 

Bij de verzameling en verwerking van gegevens binnen de afvalverwerking zijn vaak meerdere partijen betrokken, waaronder de gemeente, de de afvalinzamelaar, de softwareleverancier, etc. De verplichting om ervoor te zorgen dat er geen persoonsgegevens worden verwerkt zonder wettelijke grondslag rust bij de gemeente. De gemeente geldt als verantwoordelijke in de zin van de privacyregelgeving en zal ervoor moeten zorgen dat aan alle wettelijke verplichtingen wordt voldaan. Zij kan voor de uitvoering andere partijen inschakelen, maar de verplichtingen blijven bij de gemeente rusten. In een latere blogpost zal ik ingaan op de afspraken die een gemeente zal moeten maken met afvalinzamelaars en de andere leveranciers. Maar eerst zal de gemeente moeten bepalen op basis van welke wettelijke grondslag zij persoonsgegevens verwerkt via de afvalpas.

Grondslag gegevensverwerking via afvalpas

De gemeente heeft de verplichting om het afval van haar inwoners in te zamelen en moet tegelijkertijd voldoen aan (landelijke) milieudoelen. Tegelijkertijd wil de gemeente de beschikbare middelen zo efficiënt mogelijk inzetten. Als om dat te bereiken het beste een afvalpas kan worden ingezet, is de verwerking van persoonsgegevens niet alleen nodig voor de vervulling van haar publiekrechtelijke taak. De gemeente heeft dan ook een gerechtvaardigd belang bij de verwerking van persoonsgegevens via de afvalpas. Wel mag de gemeente niet meer persoonsgegevens verwerken dan die hiervoor noodzakelijk zijn. Zo mag een gemeente via de afvalpas bijvoorbeeld geen persoonsnamen van haar inwoners registreren als dat niet nodig is om deze grondslagen en de door haar bepaalde doeleinden te realiseren. In mijn volgende blogpost ga ik verder in op dit noodzakelijkheidsvereiste.

Conclusie

Het verwerken van persoonsgegevens via een afvalpas, zoals de registratie van adresgegevens en de daaraan gekoppelde stortgegevens, mag alleen als de gemeente daar een wettelijke grondslag voor heeft. De Wet bescherming persoonsgegevens kent daarvoor twee relevante grondslagen, namelijk de vervulling van de publiekrechtelijke taak en het gerechtvaardigd belang. De gemeente zal aan de hand van de door haar bepaalde doelstellingen ook de wettelijke grondslag voor deze verwerking moeten bepalen. Vervolgens mogen niet meer persoonsgegevens worden verwerkt dan noodzakelijk om deze doelstellingen en grondslagen te realiseren. Daarover leest u meer in mijn volgende blogpost.

Meer weten?

De grondslagen voor de verwerking van persoonsgegevens staan in Artikel 8 Wet bescherming persoonsgegevens.

Dit is een blogpost in een serie over privacy in de afvalindustrie. De eerdere blogposts van Monique gingen over: Persoonsgegevens verwerken in de afvalbranche, wat houdt dat in? en Afvalpas? Leg eerst de doeleinden vast! Haar volgende blogpost gaat over: ‘Niet meer persoonsgegevens verwerken dan noodzakelijk’.

Wilt u meer weten over privacy in de Nederlandse afvalindustrie? Neem dan contact op met Monique Hennekens. Klik op deze link voor haar gegevens. Of blijf op de hoogte en volg Waste Insight op Twitter of LinkedIn.

Reageer op dit artikel