Waste Insight
The hybrid ERP solution powered by AFAS software PieterBas Automatisering

Advocaat Monique Hennekens: ‘persoonsgegevens verwerken bij afvalinzameling moet conform privacyregels’

1 oktober 2019
Geen onderdeel van een categorie,
0 Reacties
Privacy persoonsgegevens afvalinzameling AVG Waste Insight AFAS Software PieterBas Automatisering

Camera’s bij milieustraten, een chip in een minicontainer die wordt uitgelezen bij het legen, de registratie van grof afval, het gebruik van adresgebonden afvalpassen en track- en tracesystemen in inzamelvoertuigen. Allemaal voorbeelden van privacy inbreuken in het kader van de inzameling van huishoudelijk afval. Wat is privacy eigenlijk, welke regels zijn er en wat moet de afvalindustrie ermee? In deze blogpost geeft privacy-advocaat Monique Hennekens antwoord op die vraag. Ze legt daarin onder meer uit wat privacy is en welke regelgeving relevant is bij afvalinzameling.

Monique is auteur van boek ‘Privacy in de afvalindustrie’ en werkt sinds kort aan een geheel herziene versie. Het Waste Insight-blog publiceert in de aanloop daarnaar toe sneak peaks van de onderwerpen die zij in de nieuwe uitgave behandelt. Lees ook: advocaat Monique Hennekens werkt aan herziene versie boek ‘Privacy in de afvalindustrie’.

Privacy

Privacy is een grondrecht dat betrekking heeft op de eerbiediging van de persoonlijke levenssfeer. Dat is zowel in het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM) vastgelegd als in onze Grondwet. Privacy is een ruim begrip. Daaronder valt bijvoorbeeld de relationele privacy (bescherming van het gezinsleven) en de ruimtelijke privacy (bescherming van de woning). Maar ook de informationele privacy: de bescherming van persoonsgegevens. In het Handvest van de Grondrechten van de EU is het recht op bescherming van je persoonsgegevens als afzonderlijk grondrecht opgenomen. Daarin staat dat persoonsgegevens eerlijk, voor bepaalde doeleinden en op basis van een wettelijke grondslag moeten worden verwerkt. Tevens heeft iedereen recht op toegang tot en correctie van zijn persoonsgegevens. De afvalindustrie heeft voornamelijk te maken met deze informationele privacy, vanwege diverse registraties van persoonsgegevens.

Persoonsgegevens bij afvalinzameling

Ook al wordt de naam van een inwoner bij het ophalen van huishoudelijk afval of het brengen van grof afval naar de milieustraat niet geregistreerd, dan kunnen er toch persoonsgegevens worden verwerkt. Een persoonsgegeven is namelijk ieder gegeven dat direct of indirect herleidbaar is tot een persoon. Bijvoorbeeld indien een afvalpas of minicontainer staat geregistreerd op een woonadres. Dat is een direct persoonsgegeven omdat het direct te herleiden is naar de personen die op dat adres wonen. Dat zelfde geldt voor een telefoonnummer, e-mailadres of camerabeelden waarop personen herkenbaar in beeld zijn. Een voorbeeld van indirecte persoonsgegevens zijn chipcodes van minicontainers of afvalpassen. Deze zijn via de registratie van die code die is gekoppeld aan het adres herleidbaar naar dat adres en daarmee naar de bewoner(s) op dat adres. Ook kentekens kunnen indirecte persoonsgegevens zijn. De Autoriteit Persoonsgegevens (AP) legt het begrip persoonsgegevens heel ruim uit. Zelfs als gegevens alleen door middel van een koppeling van diverse databestanden herleidbaar zijn naar een persoon gelden die gegevens als persoonsgegevens. Bijvoorbeeld stort- of ledigingsgegevens, zoals het tijdstip van een afvallediging gecombineerd met een chipcode, maar zonder registratie van andere gegevens. Ook dat zijn persoonsgegevens, omdat die chipcode via een ander databestand wel weer is te koppelen aan het adres van een inwoner. Kortom, ook bij afvalinzameling worden veel persoonsgegevens verwerkt. Het is daarom belangrijk om te weten welke regelgeving van toepassing is.     

Toepasselijke regelgeving

Sinds 25 mei 2018 is de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) de belangrijkste regelgeving op het gebied van de verwerking van persoonsgegevens. Deze verordening geldt voor alle lidstaten in de EU. In de AVG staan de basisbeginselen waaraan iedere verwerking van persoonsgegevens dient te voldoen en specifieke vereisten waaraan voldaan dient te worden bij bepaalde verwerkingen. Naast de AVG geldt in Nederland de Uitvoeringswet op de AVG (UAVG). Daarin staat een nadere uitwerking van de AVG voor zover de AVG die ruimte geeft aan de lidstaten. Daarnaast worden in diverse specifieke wet- en regelgeving regels gesteld voor de verwerking van persoonsgegevens in concrete situaties. In de Telecommunicatiewet staan bijvoorbeeld specifieke regels voor spam, cookies en telemarketing. In het wetboek van Strafrecht staat dat het maken van heimelijke camerabeelden strafbaar is. De Wet op de Basisregistratie Persoonsgegevens bevat specifieke regels voor de BRP. En zo zijn er nog veel meer wetten met specifieke regels. Voor de verwerking van persoonsgegevens bij afvalinzameling is (nog) geen specifieke regelgeving, dus de AVG en UAVG vormen het belangrijkste kader.   

Samengevat

Privacy in het algemeen, maar ook de bescherming van persoonsgegevens zijn grondrechten. Persoonsgegeven is een ruim begrip en strekt zich ook uit tot gegevens die alleen indirect naar personen zijn te herleiden. Bij de inzameling van huishoudelijk afval worden vaak adresgegevens geregistreerd, al dan niet gekoppeld aan ledigingsgegevens. Maar ook camerabeelden of locatiegegevens zijn persoonsgegevens als deze kunnen leiden naar een persoon. Bij de verwerking van deze gegevens zal in ieder geval voldaan moeten worden aan de eisen van de AVG en UAVG.

Meer weten?

Op de website van de AP staat veel informatie over de verwerking van persoonsgegevens in het algemeen en ook vragen en antwoorden over afval. Zie bijvoorbeeld het antwoord op de vraag ‘mag de gemeente bijhouden hoeveel afval ik weggooi’ via deze link.

Of download op de website van VANG Huishoudelijk Afval dan het ‘Stappenplan gebruik persoonsgegevens voor afvalbeleid’.

Privacy-advocaat Monique Hennekens

Monique Hennekens Hekkelman Advocaten Privacy AVG afvalindustrie Waste Insight AFAS Software PieterBas Automatisering
Monique Hennekens is advocaat, gespecialiseerd in onder meer privacy in de afvalindustrie.

Monique Hennekens is advocaat bij Hekkelman Advocaten en Notarissen dat ook NVRD-partner is. Monique houdt zich sinds 2012 intensief bezig met privacy. Vanaf 2016 is ze ook actief als privacy-advocaat in de afvalindustrie. Zo adviseert Monique gemeenten en afvalinzamelaars, en stelde ze samen met de NVRD meerdere privacymodellen op voor de afvalinzameling. Ook staat ze de gemeente Arnhem bij in de ‘afvalpaszaak’. Sinds 2017 is ze gastonderzoeker bij de Radboud Universiteit waar ze zich bezighoudt met het privaatrechtelijk deel van privacy. Daaronder vallen  afspraken tussen partijen die gegevens delen, zoals verwerkersovereenkomsten, zorgvuldigheidsverplichtingen die rusten op partijen die persoonsgegevens verwerken en/of systemen aanbieden waarmee persoonsgegevens worden verwerkt en de aansprakelijkheden van de diverse partijen.

Wilt u meer weten over privacy in de afvalindustrie? Neem dan contact op met Monique Hennekens. Klik op deze link voor haar gegevens. Of blijf op de hoogte en volg Waste Insight op Twitter of LinkedIn.

Reageer op dit artikel